10 ปีผ่านไป แต่แพลตินัมของ The Witness ยังเป็นถ้วยรางวัลที่โหดที่สุด

บทความนี้เป็นบันทึกความทรงจำของผู้เขียน IGN ที่ย้อนกลับไปมองประสบการณ์เล่น The Witness เกมพัซเซิลของ Jonathan Blow ซึ่งแม้จะออกมาตั้งแต่ปี 2016 แต่ยังคงเป็นเกมที่ทิ้งความทรงจำด้านความท้าทายไว้มากที่สุด โดยเฉพาะด่านท้ายเกมแบบตัวเลือกเสริมที่ผลักดันให้เขาไล่ล่าถ้วย Platinum บน PlayStation จนสำเร็จได้ในที่สุด

จุดเด่นของ The Witness ในบทความถูกอธิบายว่าไม่ใช่แค่เกมพัซเซิลวาดเส้นธรรมดา แต่เป็นเกมที่ค่อย ๆ เปิดชั้นของกติกาและการออกแบบความคิด เมื่อผู้เล่นสำรวจเกาะก็จะเจอปริศนาที่ซ่อนอยู่ทั้งในฉาก แสง เงา เสียง และสภาพแวดล้อมรอบตัว ทำให้การแก้ปัญหาไม่ได้เกิดจากการมองกระดานพัซเซิลเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอ่านโลกของเกมทั้งใบด้วย

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้เกมนี้ถูกจดจำมากที่สุดสำหรับผู้เขียนคือความท้าทายสุดท้ายในพื้นที่ลับ ซึ่งออกแบบมาอย่างโหดและไม่เปิดช่องให้โกงหรือหาวิธีลัดได้ เพราะปริศนาแต่ละชุดถูกสุ่มขึ้นใหม่ทุกครั้งที่เริ่มใหม่ ผู้เล่นต้องค้นหาตำแหน่งปริศนาให้ครบก่อน แล้วจึงแก้ให้ทันภายในเวลาจำกัดราว 400 วินาที โดยโจทย์ทั้ง 14 ชิ้นมีความซับซ้อนสูงและต้องใช้ความเข้าใจเชิงตรรกะอย่างมาก ทำให้มันกลายเป็นบททดสอบที่ทั้งทรมานและน่าชื่นชมในเวลาเดียวกัน

ผู้เขียนมองว่าความโหดของด่านนี้สะท้อนปรัชญาการออกแบบของ Blow ที่เชื่อว่าความท้าทายจะมีความหมายก็ต่อเมื่อผู้เล่นอาจล้มเหลวได้จริง ความรู้สึกตอนผ่านด่านจึงไม่ใช่แค่ได้รางวัลในเกม แต่เป็นความปลดปล่อยและอะดรีนาลีนล้วน ๆ ซึ่งเขายกให้เป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่ทรงพลังที่สุดในประสบการณ์เล่นเกมของตัวเอง และเป็นเหตุผลที่ทำให้ถ้วย Platinum ใบนี้มีคุณค่ามากเป็นพิเศษ

จากนั้นบทความเชื่อมไปยังเกมพัซเซิลแนวใกล้เคียงที่เขาเล่นภายหลัง เช่น The Talos Principle, Manifold Garden, Lorelei and the Laser Eyes และ Blue Prince แต่เกมที่ปลุกความรู้สึกคล้ายเดิมขึ้นมาได้มากคือ Big Walk ของ House House ซึ่งมีฉากหลังเป็นเกาะลึกลับเช่นกัน แม้ยังไม่ถึงระดับความกดดันเดียวกับ The Witness แต่ก็ให้บรรยากาศของการค้นพบและแก้ปริศนาแบบค่อยเป็นค่อยไปที่ทำให้นึกถึงประสบการณ์เดิม

ผู้เขียนยังโยงเรื่องนี้กลับไปถึงความทรงจำในวัยเด็กที่ได้ดูพ่อเล่น Myst และ Riven บนคอมพิวเตอร์ยุคเก่า ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความหลงใหลในเกมพัซเซิลแบบสำรวจโลก เขาเสียดายที่โปรเจกต์ภาคต่อของ Cyan Worlds ที่เคยโชว์ตัวอย่างไว้ถูกระงับไป เพราะอยากนำเกมลักษณะนี้กลับไปให้พ่อที่เลิกเล่นเกมแล้วได้สัมผัสอีกครั้ง

ท้ายที่สุด บทความนี้ไม่ใช่แค่การอวยเกม แต่เป็นการสะท้อนว่าความยากของเกมบางเกมสามารถสร้างความทรงจำที่อยู่กับผู้เล่นไปยาวนานได้อย่างไร แม้เวลาจะผ่านไปและมีคนทำสปีดรันจนเหลือเวลาเพียง 80 วินาที แต่สำหรับผู้เขียน การเอาชนะ The Witness ยังเป็นหนึ่งในความสำเร็จที่น่าภูมิใจที่สุดในชีวิตเกมของเขา และยังเป็นมาตรฐานที่ทำให้เขาเผลอเปรียบเทียบเกมพัซเซิลอื่น ๆ อยู่เสมอ