Nikon ถอดแชมป์ Small World in Motion หลังพบใช้ AI ช่วยทำวิดีโอ

Nikon ประกาศเปลี่ยนผลการแข่งขัน Small World in Motion หลังตรวจสอบพบว่าวิดีโอที่ชนะเลิศก่อนหน้านี้ไม่เป็นไปตามกติกา เพราะมีประเด็นเกี่ยวกับการใช้ AI ในกระบวนการสร้างผลงาน เดิมผู้ชนะคือ Ning Xu จากมหาวิทยาลัยชิงหวา ประเทศจีน จากคลิปที่บันทึกการเคลื่อนไหวของซิเลียขนาดเล็กในทางเดินหายใจของเด็กที่มีความผิดปกติทางการหายใจที่พบได้น้อย แต่หลังจากมีข้อกังวลจากนักวิจัยและผู้ชมว่าองค์ประกอบบางส่วนของภาพมีลักษณะผิดธรรมชาติ คล้ายมีรายละเอียดที่โผล่หายไปผิดจังหวะ รวมถึงมีร่องรอยที่ถูกมองว่าเป็นลายน้ำของระบบ AI ในไฟล์ต้นฉบับ Nikon จึงเปิดสอบสวนและตัดสินว่าผลงานดังกล่าวไม่ผ่านเงื่อนไขการแข่งขัน

Xu อธิบายว่าเขาใช้ AI เพื่อช่วยแยกและทำให้เห็นลักษณะเด่นในภาพเทากลับจากการคำนวณใหม่ แต่ยืนยันว่าไม่ได้ใช้ AI เพื่อสร้างภาพยนตร์ทดลอง ซิเลีย หรือการเคลื่อนไหวของมันโดยตรง อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการของ Nikon เห็นว่าการใช้เครื่องมือดังกล่าวยังขัดกับกติกาของเวที จึงยกเลิกตำแหน่งชนะเลิศและเลื่อนผู้เข้าแข่งขันรายอื่นขึ้นมาตามลำดับแทน

การแข่งขัน Nikon Small World in Motion ก่อตั้งขึ้นในปี 2011 ในฐานะเวทีคู่ขนานจาก Small World Photomicrography Competition ที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 1974 จุดมุ่งหมายของทั้งสองรายการคือการนำเสนอความงดงามและความซับซ้อนของโลกจุลทรรศน์ โดยรายการแรกเน้นภาพนิ่ง ส่วน Small World in Motion เน้นวิดีโอและภาพไทม์แลปส์ที่ได้ประโยชน์จากเทคโนโลยีการถ่ายผ่านกล้องจุลทรรศน์ที่พัฒนาขึ้นมากในปัจจุบัน

หลังการปรับผลรางวัล Nguyen Nam Nhat จากเวียดนามจึงขึ้นเป็นผู้ชนะด้วยวิดีโอที่บันทึกพยาธิตัวกลมขนาดเล็กและสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว ขณะที่อันดับอื่น ๆ ขยับขึ้นตามไปด้วย โดย Benedikt Pleyer จากเยอรมนีได้อันดับสองจากคลิปตัวอ่อนแมงกะพรุนในหยดน้ำ Andrew Moore จากสหรัฐฯ ได้อันดับสามจากการแบ่งเซลล์ที่เกิดพร้อมกันในเซลล์ข้างเคียง Patrick Hickey จากสกอตแลนด์ได้อันดับสี่จากการเคลื่อนไหวของไมโทคอนเดรียและคลอโรพลาสต์ในใบพืช และ Igor Adameyko ได้อันดับห้าจากวิดีโอทากทะเลขนาดจิ๋วที่มีสีสัน

กรณีนี้สะท้อนแรงกดดันที่วงการภาพวิทยาศาสตร์กำลังเผชิญ เมื่อเครื่องมือ AI เริ่มถูกนำมาใช้ในกระบวนการประมวลผลภาพมากขึ้น แม้จะช่วยให้เห็นรายละเอียดทางชีววิทยาได้ชัดขึ้น แต่ก็ทำให้เส้นแบ่งระหว่างการปรับแต่งเพื่อการนำเสนอ กับการดัดแปลงที่กระทบความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ต้องถูกตรวจสอบอย่างเข้มงวดมากขึ้น โดยเฉพาะในการประกวดที่ยกคุณค่าความน่าเชื่อถือของภาพจุลทรรศน์เป็นหัวใจสำคัญ