Astrolab เตรียมส่งรถสำรวจดวงจันทร์คันแรกที่รัน LLM ได้บนพื้นผิวดวงจันทร์

Astrolab เตรียมส่งยานสำรวจดวงจันทร์ FLIP ซึ่งเป็นรถสำรวจน้ำหนักราว 480 กิโลกรัมไปยังดวงจันทร์ได้เร็วสุดในเดือนพฤศจิกายน 2026 โดยยานคันนี้เป็นรุ่นแรกในตระกูลรถสำรวจที่ NASA ว่าจ้าง และจะเป็นฐานทดสอบเทคโนโลยีสำหรับภารกิจในอนาคตของโครงการ Artemis ด้วย

FLIP หรือ FLEX Lunar Innovation Platform ถูกออกแบบมาสำหรับสภาพแวดล้อมที่โหดร้ายของดวงจันทร์ มีล้อที่ยืดหยุ่นรับแรงกระแทกได้ดี สามารถทนคืนเดือนมืดที่อุณหภูมิต่ำจัดได้นานอย่างน้อย 150 ชั่วโมง และบรรทุกอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ราว 20 ชิ้น เช่น ไลดาร์สำหรับทำแผนที่สามมิติ และเซนเซอร์ตรวจวัดฮีเลียม-3 ในดินดวงจันทร์

จุดเด่นที่สุดของภารกิจนี้คือคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงจาก HPE ที่จะถูกใช้รันโมเดลภาษาขนาดใหญ่บนดวงจันทร์เป็นครั้งแรก เป้าหมายไม่ได้มีแค่การทดลองเชิงวิศวกรรม แต่ยังต้องการพิสูจน์ว่า AI เชิงสนทนาและระบบประมวลผลอัจฉริยะสามารถทำงานได้จริงในสภาพแวดล้อมที่มีความหน่วงสูงและส่งข้อมูลกลับโลกได้จำกัด ซึ่งเป็นข้อจำกัดสำคัญของภารกิจอวกาศระยะไกล

นักพัฒนาระบุว่า LLM จะช่วยวิเคราะห์ข้อมูลจากกล้องและไลดาร์ เพื่อสนับสนุนการนำทางอย่างปลอดภัยบนพื้นที่ขรุขระ รวมถึงสรุปข้อมูลสำคัญเพื่อลดปริมาณข้อมูลที่ต้องส่งกลับมายังโลก แนวคิดนี้สอดคล้องกับทิศทางของภารกิจอวกาศยุคใหม่ ที่ต้องการให้ระบบตัดสินใจได้ใกล้เคียงเรียลไทม์มากขึ้น แทนการรอคำสั่งจากศูนย์ควบคุมบนโลกซึ่งอาจช้าเกินไปสำหรับสถานการณ์ฉุกเฉิน

HPE ชี้ว่าระบบคอมพิวเตอร์ที่ใช้ครั้งนี้ต่อยอดจาก Spaceborne computers ที่เคยทดสอบบนสถานีอวกาศนานาชาติ โดยก่อนหน้านี้มีทั้งการนำ LLM ของ Meta ไปใช้งานในวงโคจรโลกและการทดสอบซอฟต์แวร์ที่ช่วยตรวจจับความผิดปกติจากรังสีคอสมิก แนวทางของบริษัทคือใช้ซอฟต์แวร์บริหารความเสี่ยงแทนการสร้างฮาร์ดแวร์ที่แข็งแรงพิเศษตั้งแต่ต้น ซึ่งช่วยลดเวลาและต้นทุนในการพัฒนาระบบสำหรับอวกาศ

อย่างไรก็ตาม ภารกิจบนดวงจันทร์ถือว่ายากกว่าบน ISS มาก เพราะต้องเผชิญอุณหภูมิที่แกว่งตั้งแต่ร้อนจัดถึงหนาวจัด รังสีรุนแรงกว่า และสภาพแวดล้อมบริเวณขั้วใต้ดวงจันทร์ที่ยังไม่ค่อยถูกสำรวจมาก่อน แม้ HPE จะมั่นใจว่าคอมพิวเตอร์จะอยู่ได้ตลอดอายุภารกิจราว 10 วัน แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า LLM ยังมีความเสี่ยงเรื่องการให้ข้อมูลผิดหรือชวนเข้าใจคลาดเคลื่อน ซึ่งในอวกาศความผิดพลาดเล็กน้อยก็อาจส่งผลใหญ่ได้