งานวิจัยชี้ จีนอาจพึ่งวัสดุรีไซเคิลจากรถ EV เก่าป้อนอุตสาหกรรมผลิตรถไฟฟ้าได้

งานวิจัยจากทีมมหาวิทยาลัยหนานจิงเสนอภาพว่า เศรษฐกิจรถยนต์ไฟฟ้าในจีนอาจเข้าสู่จุดที่ “รีไซเคิล” กลายเป็นแหล่งวัตถุดิบหลักของอุตสาหกรรมการผลิตได้ในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า แทนที่จะพึ่งพาแร่ใหม่เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะเมื่อความต้องการผลิต EV และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องยังขยายตัวต่อเนื่องในประเทศที่มีขนาดตลาดใหญ่เช่นจีน

ประเด็นสำคัญของงานศึกษานี้คือการเปรียบเทียบระหว่างอุปทานวัสดุที่ได้จากการรีไซเคิล กับความต้องการใช้วัสดุของภาคการผลิตช่วงปี 2010-2050 ผู้วิจัยใช้แบบจำลองเพื่อประเมินว่า วัสดุสำคัญที่ใช้ในแบตเตอรี่และระบบขับเคลื่อนจะไหลกลับเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิตได้มากน้อยเพียงใดเมื่อรถยนต์หมดอายุการใช้งานและถูกถอดแยกชิ้นส่วน

รายการวัสดุที่ถูกนำมาพิจารณาครอบคลุมทั้งโลหะและธาตุที่จำเป็นต่อแบตเตอรี่ในรถไฮบริด รถแบตเตอรี่ล้วน และแม้แต่รถที่ใช้เซลล์เชื้อเพลิง เช่น ลิเทียม โคบอลต์ นิกเกิล แมงกานีส ฟอสฟอรัส โซเดียม กำมะถัน และกราไฟต์ รวมถึงธาตุหายากที่ใช้ในมอเตอร์ไฟฟ้าอย่างทองแดง นีโอไดเมียม ดิสโพรเซียม ซาแมเรียม และซีเรียม ซึ่งสะท้อนว่าโจทย์ไม่ได้มีแค่แบตเตอรี่ แต่รวมถึงห่วงโซ่การผลิต EV ทั้งระบบ

อย่างไรก็ดี บทความชี้ว่าในเชิงเศรษฐศาสตร์ การรีไซเคิลไม่ได้ชนะวัสดุใหม่เสมอไป เพราะต้นทุนการเก็บรวบรวม แยกชิ้นส่วน และแปรรูปมักสูง และในอุตสาหกรรมที่เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็วอย่าง EV ปัญหายังซับซ้อนขึ้นอีกชั้น เพราะแบตเตอรี่จากรถที่เลิกใช้แล้วอาจเป็นคนละเคมีกับที่โรงงานกำลังต้องการในปัจจุบัน ทำให้คุณค่าของการนำกลับมาใช้ใหม่ลดลง

แม้มีข้อจำกัดดังกล่าว งานวิจัยชี้ว่าในบริบทของจีน สเกลการผลิตและจำนวนรถที่ทยอยปลดระวางอาจมากพอจนทำให้วัสดุรีไซเคิลกลายเป็นแหล่งป้อนสำคัญของอุตสาหกรรม โดยเฉพาะเมื่อมองระยะยาว การรีไซเคิลอาจช่วยลดแรงกดดันต่อการนำเข้าวัตถุดิบใหม่ ลดความเสี่ยงด้านซัพพลายเชน และเพิ่มความมั่นคงของการผลิต EV ภายในประเทศ

ภาพรวมของผลศึกษาจึงสะท้อนแนวโน้มสำคัญของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า คือการเติบโตไม่ได้ขึ้นอยู่กับการผลิตรถใหม่เพียงด้านเดียว แต่ยังผูกกับระบบจัดการซากรถ แบตเตอรี่ใช้แล้ว และเทคโนโลยีรีไซเคิลขั้นสูง ซึ่งหากพัฒนาได้ดีอาจกลายเป็นฐานวัตถุดิบสำคัญของการขยายตัวครั้งต่อไปของตลาด EV จีน