อุกกาบาตจากดาวอังคารหายากเผยเปลือกโลกยุคโบราณของดาวเคราะห์สีแดง

นักวิจัยรายงานการค้นพบอุกกาบาตจากดาวอังคารที่มีอายุมากเป็นพิเศษชื่อ Teghaza 001 ซึ่งพบในทะเลทรายซาฮาราในประเทศมาลีเมื่อปี 2022 และคาดว่าก่อตัวขึ้นมาอย่างน้อย 4.1 พันล้านปีก่อน การค้นพบนี้สำคัญเพราะอุกกาบาตจากดาวอังคารที่ตกถึงโลกส่วนใหญ่ที่เคยรู้จักนั้นมีอายุไม่เกินราว 2.4 พันล้านปี จึงทำให้นักวิทยาศาสตร์มีโอกาสศึกษาหินจากยุคแรกเริ่มของดาวเคราะห์ดวงนี้โดยตรงได้ยากมาก

ก่อนหน้านี้ มีเพียงอุกกาบาตจากดาวอังคารโบราณที่ยืนยันได้จริงเพียงสองชิ้น ได้แก่ Allan Hills 84001 ที่พบในแอนตาร์กติกา และ Black Beauty ซึ่งเป็นหินก้อนซับซ้อนที่พบในแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ การเพิ่ม Teghaza 001 เข้ามาเป็นตัวอย่างลำดับที่สามช่วยเติมช่องว่างสำคัญของหลักฐานทางธรณีวิทยาจากดาวอังคาร โดยเฉพาะช่วงเวลาที่เปลือกดาวเคราะห์เริ่มก่อตัวและวิวัฒนาการในระยะแรก

ทีมวิจัยนำโดย Yang Liu จาก Jet Propulsion Laboratory ของ NASA ระบุว่าหินก้อนนี้มีองค์ประกอบและลักษณะที่ชี้ว่ามันมาจากช่วงเวลาที่ใกล้เคียงกับหินเก่าแก่ที่สุดบนโลกเอง จึงอาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เปรียบเทียบกระบวนการก่อกำเนิดเปลือกดาวเคราะห์ระหว่างโลกกับดาวอังคารได้ดีขึ้น ทั้งยังอาจเปิดทางให้เข้าใจสภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยาและภูมิอากาศของดาวอังคารในยุคต้นได้ลึกกว่าเดิม

บทความยังอธิบายว่าทำไมการพบท่อนหินเก่าจากดาวอังคารบนโลกจึงเกิดขึ้นน้อยมาก หนึ่งในเหตุผลคือหินต้องผ่านเหตุชนกระแทกขนาดใหญ่จึงจะถูกดีดหลุดออกจากแรงโน้มถ่วงของดาวอังคารได้ และไม่ใช่หินทุกก้อนจะทนต่อกระบวนการดังกล่าวได้ นักวิจัยชี้ว่าแรงกระแทกทำหน้าที่เหมือนตัวคัดกรองตามธรรมชาติ หินที่อ่อนหรือไม่แข็งแรงพอจะไม่สามารถรอดออกมาจากดาวอังคารได้

ดังนั้น Teghaza 001 จึงไม่ใช่แค่ชิ้นส่วนอวกาศที่หาได้ยาก แต่ยังเป็นหลักฐานสำคัญสำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์ยุคแรกของดาวอังคารและการก่อตัวของเปลือกดาวเคราะห์ การค้นพบนี้สะท้อนว่าตัวอย่างหินจากอวกาศที่มาถึงโลกอาจบันทึกข้อมูลของดาวเคราะห์ต้นทางไว้ไม่เท่ากัน และหินที่เก่าแก่ที่สุดอาจเป็นกุญแจสำคัญในการไขความลับของดาวอังคารยุคดึกดำบรรพ์