ส.ส.สหรัฐดันกฎหมายคุ้มครองสิทธิ “เป็นเจ้าของเกม” หลังเกมดิจิทัลถูกมองเหมือนเช่า

ริทชี ทอร์เรส สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐจากนิวยอร์ก ประกาศเตรียมเสนอร่างกฎหมายชื่อ Power To The Players Act เพื่อผลักดันให้เกิดกฎเกณฑ์ที่คุ้มครองสิทธิของผู้เล่นในการ “เป็นเจ้าของและเล่นต่อ” เกมที่ซื้อมา โดยเขาระบุชัดว่าการจ่ายเงินซื้อเกมควรหมายถึงผู้บริโภคมีสิทธิครอบครอง ใช้งาน และโอนต่อได้ ไม่ใช่แค่สิทธิชั่วคราวที่ผู้ขายสามารถยกเลิกเมื่อใดก็ได้

ทอร์เรสชี้ว่าโมเดลการจำหน่ายเกมยุคปัจจุบันทำให้การซื้อเกมกลายเป็นลักษณะคล้ายการเช่า มากกว่าการถือครองสินค้าจริง เพราะเมื่อผู้ให้บริการปิดเซิร์ฟเวอร์หรือยุติการให้บริการ เกมที่เคยซื้อไว้ก็อาจใช้งานไม่ได้ทันที ประเด็นนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ในฝั่งพีซี ซึ่งขยับสู่การแจกจ่ายแบบดิจิทัลมานานแล้ว แต่กำลังถูกจับตามองมากขึ้นเมื่อฝั่งคอนโซลก็เดินหน้าไปสู่ยุคที่แผ่นเกมมีบทบาทน้อยลง โดยมีตัวอย่างเช่นการที่โซนีประกาศจะยุติการผลิตแผ่นดิสก์ภายในปี 2028

อีกหนึ่งแกนสำคัญของข้อถกเถียงคือเกมออนไลน์ที่ถูกปิดให้บริการทั้งที่ผู้เล่นยังไม่ได้เล่นจนจบ หรือยังต้องการเข้าถึงเนื้อหาเดิม กลุ่มรณรงค์ Stop Killing Games ได้ยกประเด็นนี้ขึ้นสู่กระแสสาธารณะ โดยเสนอว่าควรมีโหมดออฟไลน์พื้นฐานหรือกลไกที่ทำให้เกมยังใช้งานได้หลังการยุติบริการ เคลื่อนไหวดังกล่าวยังทำให้ประเด็นนี้ได้รับความสนใจในยุโรปมากขึ้นด้วย

บทความยกตัวอย่างเกม The Crew ของ Ubisoft ซึ่งถูกปิดเซิร์ฟเวอร์ในปี 2024 จนผู้ที่ซื้อเกมไว้ไม่สามารถเข้าถึงได้ แม้กระทั่งโหมดผู้เล่นคนเดียวในบางกรณี เหตุการณ์ลักษณะนี้ถูกใช้เป็นหลักฐานว่าผู้บริโภคอาจสูญเสียสิ่งที่คิดว่าได้เป็นเจ้าของไปอย่างสิ้นเชิงเมื่อผู้ผลิตตัดสินใจยุติบริการ

เป้าหมายของร่างกฎหมายดังกล่าวจึงไม่ใช่การบังคับให้ยกเลิกระบบป้องกันการคัดลอกหรือ DRM โดยตรง แต่เป็นการพยายามวางมาตรฐานใหม่ให้ “ความเป็นเจ้าของ” ของเกมที่ซื้อมีความหมายมากกว่าใบอนุญาตใช้งานที่เพิกถอนได้ในปัจจุบัน โดยอาจกำหนดให้เกมแบบออนไลน์ต้องมีทางเลือกออฟไลน์ก่อนถูกถอดบริการ

อย่างไรก็ดี ยังไม่ชัดเจนว่าหากกฎหมายนี้ผ่านจริง การบังคับใช้จะออกมาในรูปแบบใด และจะสร้างภาระต่อผู้พัฒนาเกมหรือผู้ให้บริการมากน้อยเพียงไหน แต่การเคลื่อนไหวของทอร์เรสสะท้อนว่าประเด็นสิทธิผู้บริโภคในยุคเกมดิจิทัลกำลังถูกยกระดับจากข้อถกเถียงในชุมชนเกมไปสู่เวทีนโยบายของสหรัฐอย่างเป็นรูปธรรม