นักวิจัยออสเตรเลียอ้างเก็บตับมนุษย์มีชีวิตนอกกายได้ 7 สัปดาห์ ทำสถิติใหม่
ทีมในซิดนีย์ใช้ระบบปั๊มและเซนเซอร์ช่วยพยุงตับที่บริจาคไว้ภายนอกร่างกายได้นานกว่าที่เคยรายงานมาก่อนหลายเท่า. งานวิจัยยังรอการตีพิมพ์เต็ม และนักวิจัยมองไปไกลกว่าการเก็บอวัยวะก่อนปลูกถ่าย.

นักวิจัยในออสเตรเลียอ้างว่าสามารถทำให้ตับมนุษย์มีชีวิตอยู่นอกกายได้ต่อเนื่อง 7 สัปดาห์ ซึ่งหากยืนยันได้จะเป็นสถิติใหม่ของการคงสภาพอวัยวะภายนอกร่างกาย และอาจเปิดทางให้เทคโนโลยีปลูกถ่ายและชีวการแพทย์ขยับไปไกลกว่าการ “เก็บอวัยวะ” แบบเดิม งานนี้ทำในซิดนีย์โดยทีมของศัลยแพทย์และนักประดิษฐ์ Carlo Pulitano และรายละเอียดเชิงวิชาการยังรอการตีพิมพ์
Pulitano ซึ่งเป็นศัลยแพทย์ปลูกถ่ายที่ Royal Prince Alfred Hospital และอาจารย์ที่ University of Sydney อธิบายว่าทีมใช้ระบบปั๊มและเซนเซอร์อัตโนมัติที่คอยส่งสารอาหาร เลือด และกำจัดของเสียออกจากตับ เขาเรียกระบบนี้ว่าเป็นเหมือน “ร่างกายเทียม” โดยชื่อทางการคือ Extended Organ Perfusion System ระบบดังกล่าวทำงานที่อุณหภูมิร่างกายราว 37 องศาเซลเซียส หรือ normothermic ตามคำของนักวิจัย
ก่อนหน้านี้ สถิติเก่าของอวัยวะภายในที่ถูกคงสภาพไว้นอกตัวคนเคยอยู่ที่ราว 2 สัปดาห์ และเกิดขึ้นในสวิตเซอร์แลนด์หลายปีก่อน ขณะที่อวัยวะที่รอปลูกถ่ายส่วนใหญ่ปกติอยู่ได้เพียงไม่กี่ชั่วโมงในกล่องน้ำแข็ง วิธี perfusion ที่สูบของเหลวอุ่นหรือเย็นผ่านอวัยวะช่วยยืดเวลาได้มากขึ้นอยู่แล้ว แต่ Pulitano บอกว่ากุญแจของสถิติใหม่นี้คือการทำให้ระบบทำงานอัตโนมัติแทนการปรับด้วยมือ
ทีมซิดนีย์เคยรายงานต่อที่ประชุมในสวิตเซอร์แลนด์เมื่อต้นปีว่า พวกเขา perfuse ตับมนุษย์ 55 ชิ้นติดต่อกัน บางชิ้นใช้ระบบที่ต้องปรับเอง ส่วนชิ้นที่อยู่บนระบบอัตโนมัติซึ่งเป็นตัวที่อยู่ได้นาน 7 สัปดาห์นั้น มีอายุการรอดเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็นราว 4 สัปดาห์ พูดอีกแบบคือระบบอัตโนมัติทำให้เวลาที่อวัยวะอยู่ได้ก่อนเสื่อมสภาพยืดขึ้นหลายเท่าเมื่อเทียบกับแบบเดิม
เทคโนโลยี perfusion ไม่ได้หยุดแค่ตับ ก่อนหน้านี้มันถูกใช้เพื่อทำให้หัวใจจากผู้เสียชีวิตกลับมาทำงานได้ และช่วยให้ไตจำนวนมากขึ้นถูกนำไปปลูกถ่าย Paulo Martins แพทย์ปลูกถ่ายที่ University of Oklahoma ระบุว่าราวครึ่งหนึ่งของไตที่เขาปลูกถ่ายในตอนนี้ผ่านกระบวนการ perfusion แล้ว แม้ว่าขั้นตอนนี้อาจทำให้ต้นทุนการปลูกถ่ายเพิ่มขึ้นได้ถึง 100,000 ดอลลาร์
เป้าหมายระยะยาวที่ Pulitano และทีมเรียกคือ “time-unlimited liver preservation” หรือการคงสภาพตับแบบไม่จำกัดเวลา นักวิทยาศาสตร์บางคนเชื่อว่าอวัยวะที่ถูกพยุงไว้นานขึ้นอาจเริ่มซ่อมแซมตัวเองและแข็งแรงขึ้นหลังผ่านไปประมาณวันหนึ่ง ซึ่งเคยเป็นเหตุผลที่ทำให้ทีมสวิสปลูกถ่ายตับที่เสียหายซึ่งถูก perfuse ไว้ 3 วันสำเร็จในปี 2022 ตามที่ Waldemar Hoffmann ซีอีโอและผู้ร่วมก่อตั้ง Apersys ระบุ
Pulitano บอกด้วยว่าสตาร์ทอัพของเขา Aeternum Life Technologies จะช่วยในการทดลองปลูกถ่ายตับคุณภาพต่ำที่ถูก perfuse ไว้ 4 วันในซิดนีย์ ขณะเดียวกัน Hoffmann ตั้งข้อสังเกตว่ายังไม่ชัดเจนว่าศัลยแพทย์ปลูกถ่ายจะต้องการใช้อวัยวะที่ถูกคงสภาพไว้นานเกือบสองเดือนจริงหรือไม่ แม้คนในวงการจะเชื่อว่าสถิตินี้เกิดขึ้นจริงก็ตาม
สิ่งที่นักวิจัยบางคนมองว่าน่าสนใจต่อจากนี้คือการใช้งานแบบไกลกว่าการปลูกถ่าย เช่น ศึกษาอวัยวะมนุษย์นอกกายเป็นเวลานาน, พัฒนาอวัยวะใหม่ หรือทดลองผลของยาหรือการบำบัดแบบต่าง ๆ โดยตรงกับอวัยวะจริง Martins ยังยกตัวอย่างแนวคิดสุดทางอย่าง artificial wombs และการผลิตอวัยวะรูปแบบใหม่ ขณะที่ Pulitano บอกว่าทีมของเขาลองใส่ gene therapies ลงไปในตับที่ถูก perfuse แล้ว และมองว่านี่เป็นโมเดลอวัยวะมนุษย์ที่ระบบสัตว์ทดลองเลียนแบบได้ไม่ครบ
ในอีกมุมหนึ่ง บริษัท Bexorg ในสหรัฐฯ ก็มีการฟื้นการทำงานของสมองมนุษย์ด้วย perfusion pumps เพื่อศึกษาผลของยาทดลอง และต้องการยืดเวลาจากราวหนึ่งวันไปเป็น 2 สัปดาห์ ส่วน Altos Labs ซึ่งเป็นสตาร์ทอัพด้าน longevity ที่ได้รับเงินหนุนจากมหาเศรษฐี ก็มีสิทธิบัตรเกี่ยวกับการใส่ยีน reprogramming ลงในตับสัตว์ที่ถูกเก็บไว้นอกตัว และมีการคาดการณ์ว่าจะใช้ perfusion ร่วมกับการรักษาอวัยวะที่กำลังล้มเหลวในร่างกายต่อไปได้ด้วย
ขณะเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานด้านนี้ได้ตั้งสมาคมวิชาการใหม่ 2 แห่งเพื่อผลักดันงานวิจัยด้านการเก็บรักษาและ perfusion ของอวัยวะ โดยสมาคมของ Martins จะประชุมครั้งแรกในอิตาลีปีนี้ ส่วนอีกแห่งในจีนก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนสิงหาคมเพื่อพัฒนาแนวคิดที่แพทย์จีนเรียกว่า “organ medicine” หรือการวิจัยระดับอวัยวะทั้งชิ้นภายใต้การ “บำรุงแบบ bionic”


