IEA ชี้โลกกำลังมุ่งสู่ไฟฟ้า แต่โจทย์ยากคือการสร้างระบบรองรับ

รายงานใหม่ของสำนักงานพลังงานสากล (IEA) มองว่าการใช้ไฟฟ้ากำลังกลายเป็นแกนกลางของระบบพลังงานโลกมากขึ้น เพราะในหลายกรณีไฟฟ้าเริ่มตอบโจทย์ได้พร้อมกันทั้งด้านต้นทุน ความมั่นคงของพลังงาน และความสะอาด ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ในอดีตมักต้องแลกกันระหว่างข้อดีเหล่านี้

Fatih Birol ผู้อำนวยการ IEA อธิบายในเวทีสหประชาชาติว่า โลกพลังงานเคยต้องเลือกว่าจะเน้นความปลอดภัย ความคุ้มค่า หรือความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ในปัจจุบันแนวโน้มเริ่มทำให้ทั้งสามด้านมาบรรจบกันมากขึ้น จึงผลักดันให้หลายประเทศหันมาขยายการใช้ไฟฟ้าในภาคเศรษฐกิจต่าง ๆ มากกว่าเดิม

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญของรายงานไม่ได้อยู่ที่คำถามว่า “ควรเพิ่มการใช้ไฟฟ้าหรือไม่” แต่เป็น “จะทำอย่างไรให้ระบบไฟฟ้ารองรับได้จริง” เพราะการเปลี่ยนผ่านลักษณะนี้ต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ทั้งการผลิตไฟฟ้า การส่งและจำหน่ายไฟฟ้า รวมถึงการบริหารความต้องการใช้ไฟในช่วงเวลาที่สูงหรือต่ำเป็นพิเศษ

นัยสำคัญของรายงานคือ การผลักดันให้เศรษฐกิจใช้ไฟฟ้ามากขึ้นจะไม่เกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ แม้เทคโนโลยีอย่างรถยนต์ไฟฟ้า ปั๊มความร้อน หรือกระบวนการอุตสาหกรรมที่ใช้ไฟฟ้าจะช่วยลดการปล่อยคาร์บอนได้ แต่ทุกอย่างยังขึ้นกับความพร้อมของกริด ความสามารถในการลงทุน และนโยบายของรัฐในแต่ละประเทศ

ดังนั้น “ความยาก” ที่แท้จริงของยุคไฟฟ้าไม่ใช่แค่การเปลี่ยนเชื้อเพลิง แต่คือการยกระดับทั้งระบบพลังงานให้ทันกับความต้องการใหม่ หากทำได้สำเร็จ ไฟฟ้าจะกลายเป็นทั้งฐานของการเติบโตทางเศรษฐกิจและเครื่องมือสำคัญของการลดโลกร้อนในเวลาเดียวกัน