ศิลปินฟ้องผู้ให้บริการ AI สร้างมีม หลังนำการ์ตูนของเขาไปใช้เป็นเทมเพลตโฆษณา

เอลเมอร์ ซาฟลอร์ ศิลปินดิจิทัลชาวฟิลิปปินส์ซึ่งใช้ชื่อออนไลน์ว่า “Superelmer” กำลังเดินหน้าฟ้องร้องบริษัท Memes Apps, LCC ผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม Memes.ai และ Memes AI Studio โดยอ้างว่าบริษัทนำการ์ตูน “Running Away Balloon” ของเขาไปใช้เป็นต้นแบบสร้างมีมและโฆษณาแบบอัตโนมัติโดยไม่ได้รับอนุญาต และยังนำไปผูกกับบริการแบบสมัครสมาชิกเชิงพาณิชย์ด้วย

ผลงานชิ้นนี้เผยแพร่ครั้งแรกในปี 2017 และต่อมากลายเป็นมีมที่แพร่หลายอย่างมากบนโลกออนไลน์ ซาฟลอร์ระบุว่าเขาไม่ได้คัดค้านการที่ผู้คนแชร์หรือดัดแปลงผลงานของเขาในบริบทของมีม แต่เห็นว่าการนำผลงานดังกล่าวไปใช้เป็นเครื่องมือผลิตโฆษณาเชิงพาณิชย์จำนวนมากด้วยระบบ AI นั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง เพราะเป็นการเปลี่ยนผลงานที่มีลักษณะส่วนตัวสูงให้กลายเป็นทรัพย์สินสำหรับขายโดยตรง

คดีนี้จึงสะท้อนข้อถกเถียงสำคัญในยุค AI ระหว่างความนิยมของวัฒนธรรมมีมกับสิทธิของผู้สร้างสรรค์ โดยเฉพาะเมื่อแพลตฟอร์มสามารถขยายการใช้ผลงานที่มีลิขสิทธิ์ได้อย่างรวดเร็วและในระดับอุตสาหกรรมผ่านเครื่องมืออัตโนมัติ ประเด็นหลักไม่ใช่เพียงว่ามีการนำภาพไปใช้ต่อหรือไม่ แต่รวมถึงการนำไปสร้างรายได้ การตั้งเป็นฟีเจอร์เชิงพาณิชย์ และการขาดการขออนุญาตจากเจ้าของผลงาน

หากศาลรับฟังข้อกล่าวหา คดีนี้อาจกลายเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างสำคัญของการตรวจสอบบริการ AI ที่ใช้คอนเทนต์จากครีเอเตอร์หรือศิลปินเพื่อขับเคลื่อนธุรกิจ โดยเฉพาะเครื่องมือที่แปลงผลงานไวรัลให้กลายเป็นแม่แบบโฆษณาอัตโนมัติ ซึ่งอาจกระทบต่อทั้งสิทธิ์ทางเศรษฐกิจและการควบคุมการใช้ผลงานของเจ้าของต้นฉบับ