NASA เปิดร่างข้อเสนอสร้างสถานีอวกาศเอกชนในวงโคจรต่ำ

NASA ได้เผยแพร่เอกสารร่างคำขอเสนอราคา (draft Request for Proposals) ที่หลายฝ่ายรอคอยมานาน เพื่อกำหนดทิศทางและความคาดหวังต่อบริษัทสหรัฐฯ ที่ต้องการพัฒนาสถานีอวกาศที่ดำเนินงานโดยเอกชนในวงโคจรต่ำของโลก เอกสารฉบับนี้มีความสำคัญมาก เพราะเป็นตัวชี้วัดว่าหน่วยงานอวกาศสหรัฐฯ ต้องการให้ผู้เล่นเอกชนสร้างโครงสร้างพื้นฐานอวกาศแบบใด และจะประเมินความพร้อมของโครงการเหล่านี้อย่างไรในช่วงเปลี่ยนผ่านจากสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ไปสู่ยุคใหม่

ประเด็นเร่งด่วนเกิดจาก NASA วางแผนยุติการใช้งาน ISS ในปี 2030 แม้อาจมีโอกาสขยายเวลาใช้งานได้อีกประมาณสองปี แต่กรอบเวลาก็ยังถือว่าคับขันเมื่อเทียบกับความซับซ้อนของการออกแบบ ทดสอบ และส่งสถานีอวกาศขึ้นไปใช้งานจริง ทั้ง NASA และสภาคองเกรสสหรัฐฯ ต่างแสดงความกังวลว่าจะเกิด “ช่องว่าง” ที่ไม่มีมนุษย์ปฏิบัติภารกิจในวงโคจร หากการส่งต่อไปยังสถานีเอกชนล่าช้าเกินไป

เพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว NASA ได้เริ่มสนับสนุนแนวคิดสถานีอวกาศเอกชนมาตั้งแต่เกือบห้าปีก่อน โดยมอบเงินทุนให้ 3 บริษัทเพื่อพัฒนาแนวคิดสถานีอวกาศ และก่อนหน้านั้นยังเคยสนับสนุน Axiom Space ด้วยงบประมาณ 140 ล้านดอลลาร์ผ่านข้อตกลงแบบ Space Act Agreement ความตั้งใจเดิมคือให้การสนับสนุนระยะแรกนี้ปูทางไปสู่ระยะที่สอง ซึ่ง NASA จะคัดเลือกผู้ชนะเพียงหนึ่งหรือสองรายเพื่อรับเงินสนับสนุนก้อนใหญ่ขึ้นสำหรับการสร้างและปล่อยสถานีจริง

อย่างไรก็ตาม แผนเฟสสองกลับล่าช้าออกไปหลายครั้ง โดยมีปัจจัยหนึ่งคือความไม่แน่นอนด้านงบประมาณจากสภาคองเกรส ทำให้อุตสาหกรรมและ NASA ต้องรอความชัดเจนอยู่นาน เอกสารร่างล่าสุดจึงถูกมองว่าเป็นก้าวสำคัญ เพราะจะช่วยลดความคลุมเครือและทำให้บริษัทเอกชนเข้าใจเงื่อนไขการแข่งขันมากขึ้น

ภาพรวมของสถานการณ์สะท้อนว่า NASA กำลังพยายามเปลี่ยนผ่านจากการเป็นผู้ดำเนินงานสถานีอวกาศหลักเอง ไปสู่การเป็นลูกค้าหรือผู้สนับสนุนบริการจากภาคเอกชนมากขึ้น หากโครงการเดินหน้าได้ตามแผน สหรัฐฯ อาจรักษาการมีมนุษย์ในอวกาศต่อเนื่องได้โดยไม่ต้องพึ่ง ISS เพียงอย่างเดียว แต่หากการจัดซื้อจัดจ้างและการพัฒนายังล่าช้า ความเสี่ยงต่อการเกิดช่องว่างในวงโคจรก็ยังคงมีอยู่