พบเชื้อรา “ซอมบี้มด” อาจมีวงจรชีวิตซ่อนอยู่ในมอสด้วย

งานวิจัยใหม่ชี้ว่าเชื้อราในสกุล Cordyceps ซึ่งเป็นที่รู้จักจากการควบคุมพฤติกรรมของแมลงและถูกนำไปต่อยอดในงานบันเทิงอย่าง The Last of Us อาจไม่ได้อาศัยอยู่แค่ในร่างของเหยื่อเท่านั้น แต่ยังมีช่วงชีวิตอีกระยะหนึ่งในมอสที่อยู่รอบ ๆ แหล่งอาศัยของแมลงด้วย นักวิจัยตรวจพบดีเอ็นเอของเชื้อราชนิดเดียวกันทั้งในตัวแมลงที่ถูกปรสิตเล่นงานและในมอสใกล้เคียง ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญว่าเชื้อรานี้อาจมีบทบาททางนิเวศวิทยาที่ซับซ้อนกว่าที่เคยเข้าใจกัน

การค้นพบนี้ตีพิมพ์ในวารสาร IMA Fungus และช่วยต่อยอดความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกของเชื้อรากลุ่มปรสิตที่ขึ้นชื่อเรื่องการเปลี่ยนแมลงให้กลายเป็นเหมือน “ซอมบี้” โดยเมื่อสปอร์ของเชื้อราติดกับตัวแมลงแล้วจะงอกและแผ่เส้นใยเข้าไปทั่วร่างกาย ก่อนค่อย ๆ ควบคุมพฤติกรรมของเหยื่อให้ปีนขึ้นไปยังที่สูงและกัดยึดติดกับพืช ก่อนตายในที่สุด

นักวิทยาศาสตร์มองว่าการที่เชื้อราพบได้ในมอสอาจเป็นกลยุทธ์การเอาตัวรอด เมื่อจำนวนแมลงเจ้าบ้านลดลงหรือไม่พร้อมให้ติดเชื้อ เชื้อราอาจใช้มอสเป็นแหล่งพักหรือแหล่งดำรงอยู่ชั่วคราว ทำให้วงจรชีวิตของมันยืดหยุ่นและมีโอกาสแพร่พันธุ์ต่อไปได้มากขึ้น แนวคิดนี้ยังอาจช่วยอธิบายพฤติกรรมแปลกที่มักพบว่าแมลงที่ติดเชื้อชอบไปกัดอยู่กับมอสในช่วงท้ายของชีวิต

รายงานนี้ยังสะท้อนว่าโลกของ Cordyceps มีความหลากหลายมากกว่าภาพจำในสื่อยอดนิยม เพราะมีเชื้อรากลุ่มนี้มากกว่า 400 ชนิด และแต่ละชนิดมักเจาะจงกับแมลงคนละประเภท ตั้งแต่มด แมลงปอ แมลงสาบ เพลี้ย ไปจนถึงด้วง การเข้าใจวงจรชีวิตและความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมรอบข้าง จึงมีความสำคัญต่อทั้งงานชีววิทยาเชิงพื้นฐานและการศึกษากลไกของเชื้อก่อโรคที่ซับซ้อน