พบการเปลี่ยนแปลงของวงแหวนรอบวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะ

นักดาราศาสตร์รายงานว่าระบบวงแหวนรอบวัตถุขนาดเล็กชื่อคาร์ริคโล (Chariklo) ไม่ได้คงสภาพเดิมตลอดทศวรรษที่ผ่านมา หลังจากเมื่อปี 2013 การสังเกตการบังดาวทำให้ค้นพบว่ามันมีวงแหวนแคบ 2 วงล้อมรอบวัตถุที่มีขนาดเพียงราว 250 กิโลเมตร ซึ่งทำให้มุมมองเดิมของนักวิทยาศาสตร์ที่เคยเชื่อว่าวงแหวนมีเฉพาะรอบดาวเคราะห์ยักษ์ต้องเปลี่ยนไปอย่างมาก

การค้นพบครั้งแรกเกิดจากการที่คาร์ริคโลเคลื่อนผ่านหน้าดาวฤกษ์ดวงหนึ่ง ทำให้แสงดาวดับลงชั่วครู่เป็นจังหวะก่อนและหลังเหตุการณ์หลัก ซึ่งบ่งชี้ถึงการมีวงแหวนรอบตัววัตถุ เทคนิคการสังเกตแบบนี้อาศัยการติดตามเวลาที่วัตถุในระบบสุริยะบังดาวพื้นหลัง แล้ววิเคราะห์รูปแบบการลดลงของแสงเพื่ออนุมานขนาด รูปร่าง และโครงสร้างรอบข้างของวัตถุนั้น โดยเฉพาะกับวัตถุขนาดเล็กและอยู่ไกลที่ตรวจจับได้ยาก

ในการศึกษาล่าสุด ทีมของปาโบล ซานโตส-ซานซ์ ใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เว็บบ์สังเกตการบังดาวของคาร์ริคโลอีกครั้ง และพบว่าวงแหวนทั้งสองวงมีการเปลี่ยนแปลงชัดเจน วงหนึ่งมีความหนาแน่นเพิ่มขึ้น ขณะที่อีกวงหนึ่งแทบหายไปจากการตรวจวัด ความเปลี่ยนแปลงนี้ชี้ให้เห็นว่าวงแหวนรอบวัตถุขนาดเล็กอาจเป็นโครงสร้างที่ไม่เสถียรและเปลี่ยนแปลงได้เร็วในสเกลเวลาทางดาราศาสตร์

แม้ผลการสังเกตจะยืนยันว่าระบบวงแหวนของคาร์ริคโลมีพลวัตมากกว่าที่เคยคิด แต่สาเหตุที่แท้จริงว่าวงแหวนเปลี่ยนไปเพราะอะไรยังไม่ชัดเจน นักวิจัยยังต้องศึกษาต่อว่ามีปัจจัยใด เช่น อนุภาคชนกัน แรงโน้มถ่วงของวัตถุหลัก หรือการรบกวนจากสภาพแวดล้อมในอวกาศ ที่ทำให้โครงสร้างเหล่านี้เปลี่ยนสภาพได้รวดเร็ว

กรณีนี้ช่วยขยายความเข้าใจเรื่องวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะและแสดงให้เห็นว่าการใช้เครื่องมือสังเกตที่ละเอียดอย่างเจมส์เว็บบ์ยังคงเปิดเผยความแปลกใหม่ของระบบที่เคยถูกมองว่าเข้าใจแล้วอย่างต่อเนื่อง