งานวิจัยชี้นกทะเลอาจเกิดอาการเจ็ตแล็กได้เหมือนมนุษย์

งานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science พบว่าอาการเจ็ตแล็กไม่ได้เกิดกับมนุษย์เท่านั้น แต่เกิดขึ้นกับนกทะเลบางชนิดด้วย โดยเฉพาะแมนซ์เชียร์วอเทอร์ (Manx shearwaters) ซึ่งเป็นนกทะเลขนาดกลางที่บินได้ไกลหลายร้อยกิโลเมตรต่อวันเหนือมหาสมุทรแอตแลนติก

ทีมวิจัยนำโดยแพทริก เลวิน จากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ศึกษาพฤติกรรมของนกชนิดนี้ซึ่งทำรังในโพรงตามเกาะชายฝั่งรอบแอตแลนติกเหนือ โดยเฉพาะในสหราชอาณาจักรและไอร์แลนด์ นกเหล่านี้ใช้เวลาบินหาอาหารในทะเลเป็นระยะทางไกลมาก และระหว่างการออกบินแต่ละครั้งอาจข้ามเขตเวลาหลายช่วง จนทำให้จังหวะนาฬิกาชีวภาพภายในร่างกายคลาดเคลื่อนไปจากเวลาจริง

ประเด็นสำคัญของงานคือ นกแมนซ์เชียร์วอเทอร์อาศัยดวงอาทิตย์เป็นเครื่องมือช่วยนำทาง ดังนั้นเมื่อจังหวะภายในร่างกายเพี้ยนจากเวลาสุริยะ การรับรู้ทิศทางก็ได้รับผลตามไปด้วย นักวิจัยพบว่าอาการ “เจ็ตแล็ก” ดังกล่าวส่งผลวัดได้จริงต่อเข็มทิศการนำทางของนก ทำให้การอ้างอิงตำแหน่งจากดวงอาทิตย์ผิดเพี้ยนไป

ผลลัพธ์นี้ช่วยขยายความเข้าใจว่าการเดินทางไกลข้ามเขตเวลาไม่ได้กระทบเพียงมนุษย์ แต่สามารถส่งผลต่อสัตว์ที่พึ่งพาแสงอาทิตย์และนาฬิกาภายในร่างกายในการเดินทางด้วย การค้นพบนี้จึงมีนัยต่อการศึกษาพฤติกรรมการอพยพ การรับรู้ทิศทาง และความสัมพันธ์ระหว่างนาฬิกาชีวภาพกับการนำทางในสัตว์ปีกทะเล