รายงาน OECD ชี้ นักเรียนที่ใช้ AI มักทำคะแนนแย่กว่า แต่การสอนคิดวิจารณญาณช่วยได้

รายงานการศึกษาระดับโลกของ OECD ที่อ้างอิงข้อมูลจากโครงการ PISA รอบปี 2025 พบแนวโน้มว่า นักเรียนอายุ 15 ปีที่ใช้ AI เพื่อช่วยเรียนมักมีผลการเรียนโดยรวมต่ำกว่านักเรียนที่ไม่ใช้ AI อย่างไรก็ตาม ข้อค้นพบนี้ไม่ได้หมายความว่า AI เป็นโทษเสมอไป เพราะรูปแบบการใช้งานมีความแตกต่างกันมาก และผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับว่าผู้เรียนใช้เครื่องมืออย่างไร

PISA เป็นการประเมินที่เก็บข้อมูลจากหลายประเทศทุกไม่กี่ปี และรอบล่าสุดเป็นครั้งแรกที่เกิดขึ้นหลัง AI กลายเป็นเครื่องมือกระแสหลักในชีวิตประจำวันของนักเรียน ทำให้รายงานชุดนี้มีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจผลกระทบของ AI ในห้องเรียนมากขึ้น โดยการประเมินครอบคลุมวิชาหลักอย่างวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และการอ่าน

ข้อมูลของ OECD ชี้ว่าการใช้ AI ในการเรียนไม่ได้ให้ผลในทิศทางเดียวกันทุกแบบ บางการใช้งาน เช่น การใช้เพื่อทบทวนเนื้อหา หรือการช่วยอธิบายบางประเด็น อาจส่งผลบวกเล็กน้อยต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แต่ประโยชน์ดังกล่าวมักจะเห็นชัดกว่าในกลุ่มนักเรียนที่ได้รับการสอนให้ตรวจสอบและประเมินคุณภาพของคำตอบจาก AI อย่างมีวิจารณญาณ

ประเด็นสำคัญของรายงานจึงอยู่ที่ “วิธีใช้” มากกว่า “ใช้หรือไม่ใช้” กล่าวคือ หากนักเรียนพึ่งพา AI มากเกินไปโดยไม่มีทักษะในการกลั่นกรอง ก็อาจกระทบต่อการเรียนรู้และผลสอบได้ แต่ถ้าโรงเรียนสอนให้ผู้เรียนตั้งคำถามกับคำตอบของ AI และใช้มันเป็นเครื่องมือเสริม ไม่ใช่ตัวแทนการคิดทั้งหมด ก็มีโอกาสที่จะได้ประโยชน์บางส่วน

โดยภาพรวม รายงานนี้สะท้อนว่า การนำ AI เข้าสู่การศึกษาไม่ใช่เรื่องขาวดำ และสถานศึกษาจำเป็นต้องวางแนวทางการใช้ที่ชัดเจนมากขึ้น ทั้งในด้านการรู้เท่าทันเทคโนโลยีและการพัฒนาทักษะคิดเชิงวิพากษ์ เพื่อให้ AI ช่วยยกระดับการเรียนรู้แทนที่จะกลายเป็นอุปสรรคต่อผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน