MIT ชี้กระแสต้านดาต้าเซ็นเตอร์อาจเป็นเรื่องไฟฟ้ามากกว่าการเมือง

MIT Technology Review รายงานจากประสบการณ์ใน Ashburn รัฐเวอร์จิเนียว่า กระแสต่อต้าน data centers ที่กำลังก่อตัวทั่วสหรัฐฯ อาจไม่ได้เป็นเพียงปฏิกิริยาทางการเมืองหรือวัฒนธรรมต่อ Big Tech อย่างที่บริษัทหลายแห่งพยายามอธิบาย แต่มีรากมาจากภาระด้านไฟฟ้าและผลกระทบต่อระบบสาธารณูปโภคจริงๆ ผู้เขียนชี้ว่าเมื่อมองจาก Data Center Alley ซึ่งเป็นศูนย์กลาง data center ใหญ่ที่สุดในโลก ปัญหาหลักคือความต้องการใช้พลังงานมหาศาลของอุตสาหกรรมนี้

ใน Loudoun County ซึ่ง data centers เติบโตต่อเนื่องมานาน หลายแห่งยังเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าที่มีอยู่ โดยมีไฟสำรองจากเครื่องกำเนิดดีเซล แต่ยังพึ่งพาไฟจาก Dominion Energy เป็นหลัก และไฟของบริษัทสาธารณูปโภครายนี้จำนวนมากมาจากก๊าซธรรมชาติ ผู้เขียนระบุว่าค่าเฉลี่ยของ data center ที่ใช้งานอยู่ในพื้นที่นี้มีความสามารถด้านไฟฟ้า 54 เมกะวัตต์ มากกว่าการใช้ไฟของ Denver International Airport เสียอีก นักเคลื่อนไหวในเวอร์จิเนียอย่าง Elena Schlossberg จึงยืนยันว่าการสู้กับอุตสาหกรรมนี้ “always about power” หรือเรื่องไฟฟ้ามาตั้งแต่ต้น

แรงต้านในเวอร์จิเนียทำให้เกิดกติกาใหม่หลายข้อ รัฐกำหนดให้ data centers ต้องจ่ายต้นทุนสายส่งไฟฟ้าใหม่เต็มจำนวน และไม่ให้ผลักภาระไปยังผู้ใช้ไฟรายอื่น รวมถึงมีแนวโน้มว่าจะมีกฎที่อาจตัดการใช้ไฟจากโครงข่ายในช่วงที่ความต้องการพุ่งสูง ส่วนผู้พัฒนาระบบก็บอกว่ากำลังเตรียมตัวรับข้อจำกัดเหล่านี้ ขณะเดียวกัน Schlossberg กังวลว่าเมื่อกริดตึงตัวมากขึ้น บริษัทอาจต้องหันไปใช้เครื่องกำเนิดดีเซลมากขึ้น หรือกดดันให้ Dominion เพิ่มเชื้อเพลิงฟอสซิลแทนพลังงานหมุนเวียน

MIT Technology Review ระบุว่าโครงการ AI data center ขนาดใหม่ๆ ในพื้นที่อื่นของประเทศจำนวนมากไม่ได้สร้างแบบเดียวกับเวอร์จิเนีย แต่ไปตั้งในพื้นที่ชนบทที่แทบไม่มีโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าอยู่แล้ว จึงต้องสร้างไฟใช้เองหรือที่เรียกว่า “behind the meter” ด้วยกังหันก๊าซธรรมชาติ และมีเครื่องกำเนิดดีเซลเป็นแบ็กอัพ ตัวอย่างหนึ่งคือ Anthropic ที่มีรายงานว่าตกลงจ่าย 3.4 พันล้านดอลลาร์สำหรับกังหันก๊าซ ซึ่งถูกอธิบายว่าเป็นการซื้อระบบผลิตไฟฟ้าขนาดใหญ่ที่สุดของบริษัท AI แห่งหนึ่ง

บทความยังชี้ว่าแม้จะมีกริดอยู่ใกล้ ก็อาจรองรับความต้องการของ data center แบบที่บริษัท AI ต้องการไม่ได้ เพราะศูนย์ข้อมูลขนาดเล็กสุดที่น่าสนใจสำหรับการฝึกโมเดลยังต้องใช้ไฟราว 300 เมกะวัตต์ และแบบที่ “ideal” อาจต้องถึง 6,000 เมกะวัตต์ เทียบได้กับการใช้ไฟทั้งเมือง Chicago ที่มีโรงไฟฟ้ามากกว่าสองสิบแห่งในเมืองและอีกหลายสิบแห่งรอบนอก ผู้เขียนสรุปว่าในทางปฏิบัติ ต่อให้บริษัทพยายามทำให้โครงการดูเป็นมิตรขึ้น ก็เลี่ยงผลกระทบเชิงกายภาพไม่ได้ เพราะสิ่งที่ชุมชนต้องรับคือทั้งอาคารขนาดยักษ์ เครื่องปั่นไฟ น้ำมันดีเซล และโรงไฟฟ้าที่ต้องตามมารองรับ

บทความยังเตือนว่าการอธิบายทุกอย่างว่าเป็น “culture war” อาจบดบังข้อเท็จจริงสำคัญ แม้ความกลัวเรื่องงานหาย ความเสี่ยงเชิงอัตถิภาวะ และอำนาจรวมศูนย์ของบรรษัทจะมีส่วนกระตุ้นแรงต้าน แต่ตัวเลขการใช้ไฟที่พุ่งสูงก็คือเหตุผลที่จับต้องได้ที่สุด และคำถามใหญ่ในระยะถัดไปคือโครงการเหล่านี้จะไปลงเอยที่ไหน หากต้องผลิตไฟเอง พื้นที่ที่มีคนอยู่น้อยอย่าง Permian Basin อาจกลายเป็นเป้าหมาย รวมถึงต่างประเทศด้วย โดย Google เพิ่งประกาศจะใช้เงิน 15,000 ล้านดอลลาร์ในโครงการ data center ที่มาเลเซีย ขณะที่ Elon Musk โพสต์ว่าการสร้าง data centers ในอวกาศ “ดูน่าสนใจ” มากขึ้นหลังผลเลือกตั้งสหรัฐฯ