ข้อมูลวิจัยของ Google ชี้ AI ยังไม่แทนงานคนจำนวนมากอย่างที่คาด

งานวิจัยล่าสุดจาก Google Research ที่วิเคราะห์การใช้งาน Gemini ในโลกการทำงาน ชี้ว่าภาพจริงของ AI ในที่ทำงานยังห่างไกลจากคำทำนายเรื่องการแทนที่แรงงานครั้งใหญ่ แม้กระแสพูดถึง AI จะมักอธิบายว่าโมเดลต่าง ๆ กำลังเข้าใกล้การทำงานแทนมนุษย์ได้แทบทุกอย่าง แต่ข้อมูลจากการใช้งานจริงกลับไม่พบหลักฐานว่ากำลังเกิดการอัตโนมัติแบบครอบคลุมหรือการเลิกจ้างงานขนานใหญ่ในงานสายคอขาวตามที่หลายฝ่ายกังวล

รายงานนี้ใช้กรอบวิเคราะห์ที่ Google เรียกว่า AI & Economy ATLAS โดยรวบรวมและประมวลผลการโต้ตอบกับ AI แบบไม่ระบุตัวตนราว 15 ล้านครั้ง จาก Gemini App, AI Mode และ Gemini API เพื่อดูว่าแรงงานนำ AI ไปใช้กับงานประเภทใดบ้าง ทีมวิจัยจำแนกคำสั่งและการใช้งานเหล่านี้ตามระบบจัดหมวดหมู่อาชีพของสหรัฐฯ และฐานข้อมูล O*NET เพื่อเชื่อมโยงกับลักษณะงานจริงในแต่ละอาชีพ

ผลเบื้องต้นบอกว่า AI ถูกใช้กว้างขวางในหลายสายงานก็จริง แต่รูปแบบการใช้งานยังค่อนข้างผิวเผินและมักเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างคนกับเครื่องมือ มากกว่าจะเป็นการให้ AI ทำงานแทนทั้งกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ โดยการอัตโนมัติเต็มรูปแบบของงานยังมีขอบเขตจำกัดมาก กล่าวอีกแบบคือ AI ดูเหมือนจะช่วยลดภาระบางขั้นตอน มากกว่าจะเข้ามาแทนที่งานทั้งหมดของมนุษย์

Google ยังระบุว่าการจำแนกประเภทงานจากการใช้งาน AI จำเป็นต้องอาศัยแบบจำลองเชิงความน่าจะเป็น เพราะการตีความว่า prompt หนึ่ง ๆ เกี่ยวข้องกับงานใดถือเป็นเรื่องที่มีความไม่แน่นอนโดยธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบซ้ำโดยมนุษย์พบว่ากระบวนการดังกล่าวให้สัญญาณที่เชื่อถือได้พอสำหรับมองภาพการใช้งาน Gemini ในบริบทการทำงานจริง

นัยสำคัญของงานชิ้นนี้คือ มันช่วยถ่วงดุลกระแสคาดหวังสูงเกี่ยวกับ AI ที่มักพูดเกินจริงว่าการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้จะกวาดล้างตำแหน่งงานจำนวนมากในเวลาอันสั้น ข้อมูลจากการใช้งานจริงของ Google กลับชี้ว่า AI ในปัจจุบันยังเหมาะกับการช่วยเฉพาะบางงาน ช่วยคิด ช่วยร่าง และช่วยลดเวลาในงานบางส่วน มากกว่าจะเป็นเครื่องจักรที่แทนมนุษย์ได้ครบวงจร

อย่างไรก็ดี ผลสำรวจนี้ไม่ได้แปลว่า AI ไม่มีผลกระทบต่อแรงงานเลย แต่สะท้อนว่าภาพการเปลี่ยนแปลงยังเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป และขึ้นกับชนิดงาน วิธีนำไปใช้ และระดับทักษะของผู้ใช้เป็นสำคัญ สำหรับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและตลาดแรงงาน ข้อค้นพบนี้จึงเป็นสัญญาณว่าแรงกระเพื่อมจาก AI อาจเกิดในรูปของการเสริมประสิทธิภาพและปรับกระบวนการทำงาน มากกว่าการแทนที่มนุษย์ทันทีในวงกว้าง