ความพยายามยืดอายุอวัยวะนอก ร่างกายให้ได้นานขึ้น

ปัญหาการขาดแคลนอวัยวะบริจาคส่วนหนึ่งเกิดจากข้อจำกัดด้านเวลา เพราะอวัยวะที่นำออกจากร่างกายจะเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว แม้จะเก็บบนความเย็นก็ตาม นักวิจัยจึงพยายามพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อยืดอายุการใช้งานของอวัยวะนอกตัวผู้ป่วยให้นานพอสำหรับการตรวจคัดเลือก การจับคู่ผู้รับบริจาค และการขนส่งไปยังโรงพยาบาลปลายทาง หากทำได้สำเร็จ แนวคิด “ธนาคารอวัยวะ” ที่เก็บอวัยวะได้หลายวัน หลายสัปดาห์ หรือยาวนานกว่านั้นก็อาจเป็นจริงในอนาคต
ความก้าวหน้าล่าสุดมาจากงานวิจัยที่ทำให้ไตหมูอยู่ในสภาวะซูเปอร์คูลที่อุณหภูมิติดลบเล็กน้อยได้หลายวัน ก่อนนำกลับไปปลูกถ่ายซ้ำในตัวหมูและยังใช้งานได้ดีกว่าอวัยวะที่เก็บบนก้อนน้ำแข็ง วิธีนี้ถือเป็นอีกก้าวสำคัญ เพราะอวัยวะส่วนใหญ่เสียหายเมื่อมีผลึกน้ำแข็งเกิดขึ้นภายใน เนื่องจากผลึกจะทำลายเนื้อเยื่อและทำให้อวัยวะใช้การไม่ได้
แม้การแช่เย็นจัดหรือ cryopreservation จะประสบความสำเร็จในเซลล์สืบพันธุ์และตัวอ่อน ซึ่งสามารถแช่ที่อุณหภูมิต่ำมากได้เป็นเวลานาน แต่การประยุกต์กับอวัยวะมนุษย์ทั้งชิ้นยังไม่สำเร็จ นักวิจัยจำนวนมากยังคงทดลองทั้งในด้านการทำให้เย็นจัด การใช้สารป้องกันการเกิดน้ำแข็ง และการพยายามรักษาโครงสร้างของเนื้อเยื่อไม่ให้เสียหายระหว่างการลดอุณหภูมิและอุ่นกลับขึ้นมา
อีกแนวทางที่กำลังได้รับความนิยมคือเครื่อง perfusion ที่สูบสารอาหารและของเหลวผ่านอวัยวะเพื่อเลียนแบบการทำงานในร่างกาย ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ช่วยยืดอายุไตและตับได้ราว 24 ชั่วโมง และกำลังถูกดัดแปลงไปใช้กับอวัยวะอื่นมากขึ้น ตั้งแต่ดวงตาไปจนถึงมดลูก โดยมีรายงานว่าทีมนักวิจัยในสเปนสามารถใช้ระบบที่ตั้งชื่อเล่นว่า “Mother” เพื่อคงสภาพมดลูกมนุษย์ไว้ได้ถึงหนึ่งวัน
บทความยังชี้ให้เห็นว่าการวิจัยด้านนี้มีหลายแนวทางคู่ขนานกัน ตั้งแต่งานซูเปอร์คูลอวัยวะโดยไม่ใช้สารป้องกันการแข็งตัว ไปจนถึงการทดลองสูตรเคมีที่อาจช่วยให้เก็บอวัยวะที่อุณหภูมิต่ำลงได้นานกว่าเดิม แม้ยังไม่มีวิธีใดเป็นคำตอบสุดท้าย แต่ความคืบหน้าหลายด้านพร้อมกันสะท้อนว่าพื้นที่วิจัยนี้กำลังคึกคักและอาจเปลี่ยนระบบปลูกถ่ายอวัยวะในอนาคตได้อย่างมาก


