หมึกนำไฟฟ้าทาสีบนผิวได้ เปลี่ยนรอยสักชั่วคราวเป็นเซ็นเซอร์ชีวภาพ

ทีมนักวิจัยจาก Pennsylvania State University พัฒนาหมึกนำไฟฟ้าชนิดใหม่ที่สามารถทาลงบนผิวหนังได้โดยตรงในรูปแบบลวดลายสีสันตามต้องการ และเมื่อแห้งแล้วจะทำหน้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าสำหรับการติดตามสัญญาณชีวภาพได้ งานวิจัยนี้เผยแพร่ในวารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) และสะท้อนแนวทางใหม่ของอุปกรณ์สวมใส่ทางชีวการแพทย์ที่ไม่ต้องพึ่งแผ่นแปะหรือกาวแบบเดิม

แนวคิดของ e-tattoo หรืออิเล็กทรอนิกส์แบบรอยสักชั่วคราวไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะมีการพัฒนามานานกว่าทศวรรษแล้ว จุดเด่นคือบาง เบา แนบไปกับผิวได้ดี และแทบไม่รู้สึกว่ากำลังสวมใส่อุปกรณ์อยู่ ทำให้สามารถวัดสัญญาณต่าง ๆ เช่น สัญญาณไฟฟ้าจากร่างกาย อุณหภูมิ หรือแรงยืดได้ผ่านชั้นโพลิเมอร์ที่มีวงจรฝังอยู่

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีลักษณะนี้ยังมีข้อจำกัดสำคัญ โดยเฉพาะการใช้งานบนผิวที่โค้งมากหรือมีขนหนา รวมถึงปัญหาการจัดวางอิเล็กโทรดให้เหมาะกับบริเวณที่ต้องการวัด เพราะสัญญาณชีวภาพหลายชนิดกระจายตัวในพื้นที่กว้าง ไม่ได้เกิดจากจุดเดียว นักวิจัยจึงพยายามหาวิธีที่ยืดหยุ่นกว่าเดิมเพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้งานและลดข้อจำกัดด้านรูปทรงของร่างกาย

บทความยกตัวอย่างงานก่อนหน้าในปี 2024 ที่มีการพัฒนาหมึกนำไฟฟ้าจากโพลิเมอร์สำหรับพิมพ์ลงบนหนังศีรษะ เพื่อวัดคลื่นสมองได้แม้มีเส้นผมปกคลุม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าแนวทาง “พิมพ์อุปกรณ์ลงบนผิว” กำลังกลายเป็นทิศทางสำคัญของอุปกรณ์ตรวจวัดสุขภาพแบบพกพา

ความก้าวหน้าล่าสุดจาก Penn State จึงมีนัยสำคัญตรงที่อาจทำให้การตรวจวัดชีวสัญญาณทำได้ง่ายขึ้น สวยงามขึ้น และปรับให้เข้ากับแต่ละคนได้มากขึ้น หากพัฒนาไปต่อได้จริง เทคโนโลยีนี้อาจต่อยอดสู่การมอนิเตอร์สุขภาพนอกโรงพยาบาล การวัดข้อมูลทางสรีรวิทยาแบบต่อเนื่อง และอุปกรณ์สวมใส่ทางการแพทย์รุ่นใหม่ที่ใช้งานสะดวกกว่าเดิม