ผู้สร้าง Dwarf Fortress ชี้ การขังขุนนางในกำแพงอาจช่วยสังคมเท่าเทียมได้ แต่ต้องยุบ “ตำรวจคนแคระ” ด้วย

Tarn Adams ผู้ร่วมสร้าง Dwarf Fortress ให้สัมภาษณ์ในงาน Gamescom โดยพูดถึงมุมขำขันแต่แฝงความคิดจริงจังเกี่ยวกับการจัดการชนชั้นนำในเกม เขาอธิบายว่าในโลกของ Dwarf Fortress เมื่อป้อมคนแคระเติบโตขึ้น จะเริ่มมี “ขุนนาง” เข้ามาแทรกแซงการบริหาร ออกคำสั่งและข้อเรียกร้องที่มักไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงของแรงงานและทรัพยากรในป้อม

Adams มองว่าแนวทางสุดโต่งอย่างการล้อมขุนนางไว้ในมุมอับปล่อยให้สังคมส่วนอื่นทำงานตามความเหมาะสม เป็นไอเดียที่น่าสนใจในเชิงเสียดสีและอาจชวนคิดถึงโครงสร้างอำนาจในโลกจริง เขาพูดกึ่งเล่นกึ่งจริงว่าบางครั้งการแยกชนชั้นปกครองออกจากชีวิตประจำวันของคนส่วนใหญ่ก็เป็น “บทเรียน” ที่นำไปตีความได้หลายแบบ

นอกจากประเด็นเรื่องการเมืองในเกมแล้ว Adams ยังเล่าว่าตนสนใจระบบกฎหมายและการจำลองกระบวนการทางกฎหมาย เขาอ่านกฎหมายโบราณหลายชุด ทั้งของจีนและโรมัน เพื่อหาวิธีแปลงแนวคิดด้านกฎหมายให้กลายเป็นตรรกะเชิงโปรแกรมเมอร์ในเกม เขาอธิบายว่ากฎหมายสามารถมองเป็นชุดเงื่อนไข if-else ได้ ส่วน case law อาจซับซ้อนขึ้นเหมือนสคริปต์ที่ตีความตัวเอง ซึ่งสอดคล้องกับการที่เกมหันมาใช้ Lua scripting มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เขายอมรับว่าหากจะจำลองระบบศาลหรือการบังคับใช้กฎหมายในเกมจริง ต้องมี “ทางหนีทีไล่” เพื่อไม่ให้ระบบล่มหรือซับซ้อนเกินควบคุม เขายกภาพขำ ๆ ของการว่าความในศาลคนแคระที่อาจถูกรบกวนด้วยเหตุไม่คาดคิด เช่น สุนัขวิ่งเข้ามากัดคน แล้วก็มีพวกก็อบลินบุกเข้ามา ทำให้บรรยากาศการพิจารณาคดีกลายเป็นความวุ่นวายตามสไตล์ Dwarf Fortress

ประเด็นที่น่าสนใจที่สุดคือ Adams ชี้ว่าการขังขุนนางไว้เฉย ๆ ยังไม่พอ หากยังมีหน่วยติดอาวุธอย่างกองยามหรือกัปตันยามคอยบังคับใช้คำสั่งของชนชั้นนำ อิทธิพลของขุนนางก็ยังส่งผลต่อสังคมอยู่ดี ดังนั้นถ้าจะทำให้สังคมเท่าเทียมจริง ๆ ต้องถอดอำนาจบังคับใช้ทางทหารหรือการรักษากฎหมายที่ค้ำจุนชนชั้นบนออกไปด้วย

โดยรวม บทสัมภาษณ์นี้สะท้อนเอกลักษณ์ของ Dwarf Fortress ที่นำเอาความซับซ้อนเชิงระบบมาใช้เล่าเรื่องสังคม การเมือง และกฎหมายอย่างเสียดสี ขณะเดียวกันก็เผยให้เห็นว่า Tarn Adams ยังมองเกมในฐานะพื้นที่ทดลองแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจและระเบียบสังคมได้อีกมากในอนาคต