งานวิจัยชี้โรคการกินพุ่งขึ้นทั่วโลก กังวลยาลดน้ำหนัก GLP-1 อาจซ้ำเติมปัญหา

บทความนี้รายงานภาพรวมที่น่ากังวลของโรคการกินทั่วโลก พร้อมตั้งคำถามถึงบทบาทของยาลดน้ำหนักกลุ่ม GLP-1 ที่กำลังได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดยระบุว่ายาเหล่านี้อาจไม่ได้เป็นเพียงนวัตกรรมด้านไบโอเทค แต่ยังอาจกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงหรือสิ่งกระตุ้นให้ผู้ที่เปราะบางมีอาการรุนแรงขึ้นได้

อ้างอิงจากงานวิจัยใหม่ในวารสาร JAMA Psychiatry ทีมวิจัยประเมินข้อมูลจาก 204 ประเทศและดินแดน พบว่าระหว่างปี 1990 ถึง 2023 อุบัติการณ์ของโรคอะนอเร็กเซียเนอร์โวซาและบูลิเมียเนอร์โวซาเพิ่มขึ้นถึง 71% และในปี 2023 มีผู้ป่วยรวมราว 18.1 ล้านคน อีกทั้งโรคเหล่านี้ยังสร้างภาระต่อระบบสุขภาพโลกอย่างมาก คิดเป็นการสูญเสียสุขภาวะเทียบเท่าหลายล้านปี

นักวิจัยคาดว่าตัวเลขจะยังเพิ่มต่อเนื่องไปจนถึงปี 2050 และยังชี้ว่าโรคที่รายงานในงานศึกษานี้เป็นเพียงบางส่วนของโรคการกินทั้งหมดเท่านั้น ผู้เชี่ยวชาญด้านคลินิกบางรายมองว่าภาพจริงอาจรุนแรงกว่าที่สถิติสะท้อน และแนวโน้มในทางปฏิบัติของผู้ป่วยที่พบในคลินิกอาจเพิ่มขึ้นเร็วกว่าตัวเลขทางการอีกด้วย

บทความอธิบายปัจจัยแวดล้อมหลายอย่างที่อาจผลักให้โรคการกินแพร่หลายขึ้น โดยเฉพาะสื่อสังคมออนไลน์ที่เต็มไปด้วยภาพลักษณ์รูปร่างผอมเพรียว แฮชแท็กแนว thinspiration หรือ fitspiration รวมถึงอัลกอริทึมที่มีแนวโน้มส่งคอนเทนต์เกี่ยวกับการไดเอตและการออกกำลังกายซ้ำๆ ให้ผู้ใช้ที่มีความเสี่ยง งานวิจัยจากออสเตรเลียยังพบว่า TikTok สามารถป้อนวิดีโอที่เป็นพิษต่อผู้มีความเสี่ยงต่อโรคการกินได้มากกว่าผู้ใช้ทั่วไปอย่างมหาศาล

อีกปัจจัยที่ถูกหยิบยกคือผลกระทบจากโควิด-19 และการแยกตัวทางสังคมในช่วงล็อกดาวน์ ซึ่งสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของการนอนโรงพยาบาลจากโรคการกินในสหรัฐฯ ขณะเดียวกัน ผู้เชี่ยวชาญยังสังเกตว่าผู้ป่วยมีอาการรุนแรงขึ้นและเริ่มมีอายุน้อยลง บางรายอายุน้อยเพียง 8-9 ปี ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่แค่กลุ่มวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่

ส่วนที่น่ากังวลที่สุดคือความเชื่อมโยงกับยากลุ่ม GLP-1 เช่นยาลดน้ำหนักที่กำลังเป็นกระแส รายงานระบุว่าคนจำนวนมากเข้าถึงยาเหล่านี้ได้ง่ายขึ้น ทั้งจากการสั่งจ่ายเพื่อการแพทย์ ร้านผสมยา หรือแหล่งออนไลน์ที่ไม่น่าเชื่อถือ นักวิจัยบางรายพบว่าผู้ที่มีโรคการกินจำนวนไม่น้อยเคยใช้ยาเหล่านี้ และมีบางส่วนที่ใช้ผิดวัตถุประสงค์หรืออาจทำให้อาการแย่ลง

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า หากไม่มีการคัดกรองและติดตามอย่างเหมาะสม ยา GLP-1 อาจผลักให้ผู้ป่วยสูญเสียน้ำหนักเร็วและรุนแรงยิ่งขึ้น จนรักษาได้ยากกว่าเดิม บทความจึงเสนอให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงด้านโรคการกินก่อนสั่งยา ให้ความรู้ผู้ป่วยมากขึ้น และติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ประโยชน์ของยากลุ่มนี้ไม่กลายเป็นอันตรายต่อคนที่เปราะบางที่สุด