EU จ่อบังคับ Roblox และ ChatGPT อยู่ภายใต้กฎเข้มของ DSA

รายงานจาก Bloomberg ระบุว่าแพลตฟอร์มอย่าง Roblox และ ChatGPT มีแนวโน้มจะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม Very Large Online Platforms หรือ VLOP ภายใต้กฎหมาย Digital Services Act ของสหภาพยุโรป หลังมีผู้ใช้งานมากกว่า 45 ล้านคนต่อเดือน ซึ่งจะทำให้ทั้งสองบริการต้องปฏิบัติตามข้อกำกับที่เข้มงวดขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

เมื่อได้รับสถานะดังกล่าว แพลตฟอร์มจะต้องมีช่องทางติดต่อสำหรับทั้งเจ้าหน้าที่รัฐและผู้ใช้ รายงานอาชญากรรม ปรับข้อกำหนดการใช้งานให้เข้าใจง่าย และเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับโฆษณา ระบบแนะนำคอนเทนต์ และการตัดสินใจด้านการกลั่นกรองเนื้อหาให้มากขึ้น นอกจากนี้ยังต้องประเมินความเสี่ยงเชิงระบบที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาผิดกฎหมาย สิทธิพื้นฐาน เสรีภาพในการแสดงออก การคุ้มครองผู้บริโภคและเด็ก ความมั่นคงสาธารณะ กระบวนการเลือกตั้ง รวมถึงประเด็นความรุนแรงทางเพศ สุขภาพ และความเป็นอยู่ของผู้เยาว์และผู้ใช้งานทั่วไป

กฎหมายไม่ได้หยุดแค่การประเมินความเสี่ยง แต่กำหนดให้แพลตฟอร์มต้องลดความเสี่ยงเหล่านั้นด้วยจริง อาจรวมถึงการปรับดีไซน์หรือการทำงานของบริการ รวมถึงเปลี่ยนระบบแนะนำเนื้อหา อีกทั้งยังต้องตั้งหน่วยงานกำกับดูแลภายใน ถูกตรวจสอบโดยผู้ตรวจสอบอิสระอย่างน้อยปีละครั้ง และต้องดำเนินมาตรการตามข้อเสนอแนะของผู้ตรวจสอบด้วย

ในด้านการกำกับดูแลเพิ่มเติม บริษัทจะต้องเปิดให้คณะกรรมาธิการยุโรปและหน่วยงานระดับชาติสามารถเข้าถึงข้อมูลเพื่อประเมินการปฏิบัติตามกฎ เปิดทางให้นักวิจัยที่ผ่านการรับรองเข้าถึงข้อมูลแพลตฟอร์มเพื่อศึกษาความเสี่ยงเชิงระบบ จัดให้มีตัวเลือกในระบบแนะนำที่ไม่อิงโปรไฟล์ผู้ใช้ และมีคลังโฆษณาสาธารณะให้ตรวจสอบได้

บทความชี้ว่าแรงกดดันลักษณะนี้เกิดขึ้นในบริบทที่ทั้งสองบริการมีอิทธิพลต่อชีวิตประจำวันมากขึ้นเรื่อย ๆ Roblox ถูกจับตาเรื่องความปลอดภัยของเด็กและความเสี่ยงจากผู้ไม่หวังดีมานาน ขณะที่ ChatGPT และโมเดลภาษาขนาดใหญ่ถูกนำไปใช้แพร่หลายในงานวิชาการ งานเขียน กฎหมาย และการทำงานในองค์กร จนเกิดข้อกังวลเรื่องข้อมูลผิดพลาด การใช้งานในทางที่ไม่เหมาะสม และผลกระทบต่อพฤติกรรมของผู้ใช้

อย่างไรก็ดี ผู้เขียนตั้งข้อสังเกตว่ากฎ DSA ยังต้องพิสูจน์ตัวเองว่ามีผลจริงมากน้อยแค่ไหน เพราะแม้ X จะถูกจัดเป็น VLOP ตั้งแต่ปี 2023 และถูกสอบสวนจนโดนปรับ แต่ปัญหาข่าวปลอมและเนื้อหาสุดโต่งยังคงอยู่ ดังนั้น การที่ Roblox และ ChatGPT เข้าสู่กรอบกำกับนี้จึงอาจเป็นก้าวสำคัญด้านความโปร่งใส แต่ผลลัพธ์สุดท้ายจะขึ้นอยู่กับการบังคับใช้และความจริงจังของหน่วยงานยุโรปในการเอาผิดแพลตฟอร์มที่ไม่ปฏิบัติตาม