ยานลูกเรือรุ่นใหม่ของรัสเซียยังเดินหน้าแค่ไหน หลังเลื่อนมานานเกือบ 20 ปี

บทความของ Ars Technica ตั้งคำถามว่าโครงการยานอวกาศบรรทุกมนุษย์รุ่นใหม่ของรัสเซียที่รู้จักกันปัจจุบันในชื่อ Oryol หรือ Eagle นั้นยังมีความคืบหน้าจริงมากน้อยเพียงใด หลังถูกพูดถึงและเลื่อนเวลามาอย่างยาวนานเกือบสองทศวรรษ

ย้อนกลับไปช่วงแรก โครงการนี้เคยเกิดจากแนวคิดความร่วมมือระหว่างรัสเซียกับองค์การอวกาศยุโรป (ESA) ในการพัฒนายานรุ่นถัดไป โดยยุโรปอาจมีบทบาทจัดหาส่วนบริการขับเคลื่อนให้กับแคปซูลที่สามารถพาผู้โดยสารได้ถึง 6 คน แต่ในที่สุด ESA ตัดสินใจไม่เดินหน้าโครงการยานบรรทุกมนุษย์ของตนเอง ขณะที่ฝั่ง Roscosmos ของรัสเซียเลือกสานต่อโครงการฝ่ายเดียว

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา โครงการเดียวกันนี้เปลี่ยนชื่อหลายครั้ง สะท้อนทั้งการรีแบรนด์และความไม่แน่นอนของทิศทางพัฒนา เริ่มจาก PPTS ต่อมาเป็น PTK NP จากนั้นใช้ชื่อ Federatsiya หลังมีการประกวดชื่อ และสุดท้ายเปลี่ยนเป็น Orel/Oryol ในปี 2019 ชื่อที่เปลี่ยนไปบ่อย ๆ กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของโครงการที่มีข่าวประชาสัมพันธ์มากกว่าความคืบหน้าด้านวิศวกรรมที่จับต้องได้

บทความชี้ว่า แม้จะมีภาพเรนเดอร์และคำประกาศเกี่ยวกับอนาคตของยานลำนี้ออกมาเรื่อย ๆ แต่ในมุมของฮาร์ดแวร์จริง โครงการกลับถูกมองมานานว่าเหมือน “หมู่บ้านจำลอง” มากกว่างานพัฒนายานอวกาศที่เดินหน้าอย่างชัดเจน ประเด็นสำคัญคือหลังใช้เวลาพัฒนามานานเกือบ 20 ปี ยังต้องตั้งคำถามว่าได้เริ่มทดสอบชิ้นส่วนหรือระบบสำคัญจริงแล้วหรือไม่

สาระหลักของบทความจึงไม่ใช่เพียงประวัติการตั้งชื่อ แต่คือการตรวจสอบสถานะปัจจุบันของโครงการว่า Roscosmos ได้ไปไกลแค่ไหนในการทำให้ Oryol กลายเป็นยานที่ใช้งานได้จริง และโครงการนี้สะท้อนข้อจำกัดของอุตสาหกรรมอวกาศรัสเซียในยุคหลังการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เศรษฐกิจ และความร่วมมือระหว่างประเทศอย่างไร