สหรัฐฯ เดินหน้าเปลี่ยนโฉมงานวิทยาศาสตร์ด้วยเงินทุน AI มูลค่า 5 พันล้านดอลลาร์

รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์เปิดตัวเงินทุนชุดแรกภายใต้โครงการ Genesis Mission โดยจัดสรรงบประมาณราว 5 พันล้านดอลลาร์ให้กับโครงการวิทยาศาสตร์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI หลายร้อยรายการ ทำเนียบขาวพยายามวางกรอบโครงการนี้ให้มีความเร่งด่วนและทะเยอทะยานในระดับเดียวกับ Manhattan Project สะท้อนความตั้งใจที่จะยกระดับการวิจัยของสหรัฐฯ ด้วยการใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นแกนกลางมากขึ้น

ในเวลาใกล้เคียงกัน ไมเคิล ครัตซิออส ที่ปรึกษาด้านวิทยาศาสตร์ของทรัมป์ ซึ่งไม่ได้มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์โดยตรง ได้ขึ้นไปชี้แจงต่อสมาชิกรัฐสภาเกี่ยวกับวิสัยทัศน์ “ยุคทองใหม่” ของวิทยาศาสตร์อเมริกัน เขานำเสนอภาพอนาคตที่สหรัฐฯ จะให้ความสำคัญกับ AI หุ่นยนต์ และพลังงานนิวเคลียร์เป็นหลัก ขณะที่บทบาทของสาขาชีววิทยาและวิทยาศาสตร์ชีวิตจะถูกลดน้ำหนักลงเมื่อเทียบกับเดิม

สิ่งที่เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งสองเรื่องทำให้เห็นทิศทางนโยบายวิทยาศาสตร์ของรัฐบาลทรัมป์ได้ชัดขึ้น โดยเป็นแนวทางที่ผูกงานวิจัยเข้ากับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและการแข่งเชิงยุทธศาสตร์มากกว่าแนวคิดสนับสนุนวิทยาศาสตร์แบบกว้าง ๆ โครงการ Genesis Mission จึงไม่ใช่แค่โครงการให้ทุน แต่เป็นสัญญาณว่ารัฐบาลต้องการรีเซ็ตลำดับความสำคัญของการวิจัยระดับชาติ

ประเด็นนี้ยังสะท้อนการเปลี่ยนสมดุลในนโยบายสาธารณะของสหรัฐฯ ว่ารัฐจะเลือกผลักดันสาขาใดให้เป็นหัวหอกของอนาคต ทั้งในมิติของการแข่งขันด้านเทคโนโลยี ความมั่นคง และเศรษฐกิจ ขณะเดียวกันก็ทำให้เกิดคำถามตามมาว่าการลดความสำคัญของ life sciences อาจส่งผลต่อระบบนิเวศการวิจัยโดยรวมอย่างไรในระยะยาว