ศาลอุทธรณ์ชี้ EPA ยุคทรัมป์ยกเลิกกองทุนสภาพอากาศ 2 หมื่นล้านดอลลาร์ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ศาลอุทธรณ์สหรัฐมีคำวินิจฉัยว่า สำนักงานคุ้มครองสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA) ในยุคโดนัลด์ ทรัมป์ สั่งยกเลิกเงินทุนด้านสภาพอากาศมูลค่าราว 20,000 ล้านดอลลาร์อย่างไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่งผลให้เงินดังกล่าวซึ่งถูกระงับไปตั้งแต่ปีก่อนมีโอกาสกลับมาเข้าถึงได้อีกครั้งสำหรับองค์กรไม่แสวงกำไรด้านสภาพอากาศที่ได้รับทุน

คดีนี้มีจุดเริ่มจากคำสั่งของ EPA ที่ให้ Citibank ระงับบัญชีของกลุ่มผู้รับทุนจำนวนหนึ่ง ทำให้โครงการด้านสภาพภูมิอากาศและพลังงานสะอาดหลายโครงการชะงักลงเป็นเวลานาน คำตัดสินล่าสุดจึงเป็นการพลิกสถานะทางกฎหมายของเงินทุนก้อนใหญ่ที่เคยถูกอายัดไว้ และสะท้อนว่าการดำเนินการของหน่วยงานรัฐในครั้งนั้นไม่มีฐานรองรับตามกฎหมาย

แก่นของคำวินิจฉัยไม่ได้มีแค่เรื่องการคืนสิทธิ์เข้าถึงเงิน แต่ยังตอกย้ำหลักการกำกับดูแลกองทุนของรัฐว่า หน่วยงานบริหารไม่สามารถยกเลิกหรือปิดกั้นเงินที่ผ่านกระบวนการอนุมัติแล้วได้ตามอำเภอใจ โดยเฉพาะเมื่อเงินดังกล่าวผูกกับโครงการสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับการลดการปล่อยคาร์บอน การปรับตัวต่อสภาพอากาศ และการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อม

สำหรับฝั่งองค์กรไม่แสวงกำไรและผู้ดำเนินโครงการ คำตัดสินนี้อาจช่วยปลดล็อกการดำเนินงานที่ค้างสะสมมานาน รวมถึงเปิดทางให้แผนงานที่หยุดชะงักกลับมาเดินต่อได้ แม้ยังอาจต้องติดตามขั้นตอนทางกฎหมายและการบริหารจัดการเงินทุนในทางปฏิบัติต่อไปก็ตาม

ในภาพรวม คดีนี้กลายเป็นตัวอย่างสำคัญของความขัดแย้งระหว่างนโยบายการเมืองกับการจัดสรรงบประมาณด้านสภาพอากาศ และน่าจะมีผลต่อวิธีที่รัฐบาลสหรัฐฯ ใช้อำนาจกับกองทุนสาธารณะในอนาคต โดยเฉพาะโครงการที่มีเป้าหมายสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและรับมือวิกฤตภูมิอากาศ