สหรัฐขู่คว่ำบาตรโมเดล AI จีน ปมกล่าวหาขโมยทรัพย์สินทางปัญญา

รัฐมนตรีคลังสหรัฐ สก็อตต์ เบสเซนต์ ระบุว่าสหรัฐอาจใช้มาตรการคว่ำบาตรกับโมเดลปัญญาประดิษฐ์แบบโอเพนซอร์สของจีน หากพบว่ามีการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา โดยถ้อยแถลงนี้สะท้อนท่าทีที่เข้มข้นขึ้นของรัฐบาลทรัมป์ในการชะลอการพัฒนา AI ของจีน

ประเด็นดังกล่าวต่อยอดจากความกังวลของสหรัฐที่มองว่าเทคโนโลยี AI ของจีนเติบโตเร็วเกินไปและอาจได้เปรียบจากการเข้าถึงองค์ความรู้หรือข้อมูลของบริษัทตะวันตกโดยไม่เหมาะสม หากรัฐบาลสหรัฐเดินหน้ามาตรการดังกล่าวจริง ก็จะไม่ใช่แค่การควบคุมชิปหรือฮาร์ดแวร์ที่ใช้ฝึกโมเดลเหมือนในอดีต แต่จะขยายแรงกดดันไปยังตัวซอฟต์แวร์และโมเดล AI โดยตรง

แนวทางนี้สะท้อนว่าวอชิงตันกำลังใช้เครื่องมือด้านนโยบายเศรษฐกิจและความมั่นคงมาผูกกับการแข่งขันด้าน AI มากขึ้น โดยเฉพาะในบริบทที่สหรัฐต้องการรักษาความได้เปรียบทางเทคโนโลยี ขณะเดียวกันก็ส่งสัญญาณไปยังบริษัทและนักพัฒนาในจีนว่าการนำโมเดลไปเผยแพร่แบบเปิดไม่ได้ทำให้พ้นจากความเสี่ยงทางกฎหมายหรือการเมือง

แม้คำขู่เรื่องคว่ำบาตรยังไม่ได้ระบุชื่อโมเดลหรือบริษัทใดเป็นพิเศษ แต่ก็มีนัยสำคัญต่ออุตสาหกรรม AI ทั่วโลก เพราะอาจสร้างความไม่แน่นอนให้กับการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยี การใช้งานโมเดลโอเพนซอร์สข้ามพรมแดน และทิศทางการกำกับดูแล AI ที่เริ่มเชื่อมโยงกับประเด็นการค้าและความมั่นคงมากขึ้น