รีวิวสารคดี Elizabeth Holmes ของ Nathan Fielder ที่ทั้งหลอนและชวนขบคิด

สารคดีความยาวเกือบสามชั่วโมงเรื่อง You Can See Everything ของ Nathan Fielder และ Lance Oppenheim ถูกมองว่าเป็นงานที่ทะเยอทะยานและชวนอึดอัดอย่างยิ่ง โดยหยิบเรื่องของ Elizabeth Holmes ผู้ก่อตั้ง Theranos มาขยายให้เป็นทั้งการสำรวจตัวบุคคล คำโกหก อำนาจของภาพลักษณ์ และวัฒนธรรมการสร้างตำนานในซิลิคอนแวลลีย์ หนังได้รับการถ่ายทำจากการเข้าถึง Holmes ในช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนที่เธอจะเริ่มรับโทษจำคุกในปี 2023 ซึ่งทำให้เนื้อหามีทั้งความพิเศษและความตึงเครียดในตัวเอง

บทความรีวิวชี้ว่าเสน่ห์ของหนังไม่ได้อยู่แค่ข้อมูลเกี่ยวกับคดี Theranos แต่ยังอยู่ที่วิธีเล่าเรื่องที่ประหลาดและกดดัน ภาพระยะใกล้ในสัดส่วน 4:3 การใช้เลนส์ยาว และบรรยากาศมืดทึบ ทำให้บทสนทนาธรรมดา ๆ ดูเหมือนการสอดส่องแบบลับ ๆ มากกว่าสารคดีทั่วไป ผลลัพธ์คือหนังที่ดูเหมือนกำลังตามล่าความจริงตลอดเวลา ทั้งที่โครงสร้างหลักคือการนั่งคุยและสังเกตพฤติกรรมของผู้คนอย่างนิ่ง ๆ

รีวิวเล่าด้วยว่าหนังเริ่มต้นจากการพาผู้ชมกลับไปสำรวจชีวิตประจำวันของ Holmes และสามี Billy Evans ก่อนจะค่อย ๆ เผยให้เห็นการมีอยู่ของ Fielder ในฐานะผู้สัมภาษณ์และผู้ชี้นำสถานการณ์ เขาไม่ได้เป็นเพียงคนถือกล้อง แต่กลายเป็นตัวละครสำคัญที่สะท้อนความคลุมเครือของการทำสารคดีเอง ขณะเดียวกัน Evans ก็ถูกมองว่าอาจเป็นอีกหนึ่งกลไกที่มีอิทธิพลต่อสิ่งที่เกิดขึ้นในบ้านและในการสนทนา

ประเด็นสำคัญของหนังคือคำถามว่า Holmes เป็นคนโกหกโดยตั้งใจ เป็นคนหลอกตัวเอง หรือเป็นคนที่เชื่อในเรื่องเล่าของตัวเองจริง ๆ ซึ่งผู้วิจารณ์มองว่าหนังไม่ได้พยายามฟันธงคำตอบเดียว แต่ปล่อยให้ความไม่แน่นอนนี้ค่อย ๆ กัดกินผู้ชมไปเรื่อย ๆ ยิ่ง Fielder เข้าใกล้ Holmes มากเท่าไร หนังยิ่งสะท้อนให้เห็นทั้งกลไกการจัดฉาก การควบคุม และธรรมชาติของคนที่พยายามรักษาเรื่องราวของตัวเองเอาไว้

ในครึ่งหลัง หนังขยายตัวจากการตั้งคำถามเรื่องบุคคล ไปสู่การตั้งคำถามเรื่องกระบวนการสร้างภาพยนตร์และการเข้าถึงข้อมูลของทีมงานเอง มีการใช้ฉากจำลองและการเรียบเรียงเหตุการณ์ในแบบที่ทำให้เส้นแบ่งระหว่างข้อเท็จจริงกับการตีความพร่าเลือนมากขึ้น จนกลายเป็นงานที่เหมือนสำรวจว่าความจริงของเรื่องหนึ่งเรื่องอาจมีได้หลายชั้น และบางครั้งก็ไม่มีคำตอบที่ปิดจบได้จริง

โดยรวม รีวิวมองว่า You Can See Everything เป็นสารคดีที่ทั้งแหลมคมและน่าหวาดระแวง เพราะไม่เพียงพูดถึงคดี Theranos แต่ยังสะท้อนถึงคนทำธุรกิจเทคโนโลยีที่มีอิทธิพลต่อชีวิตผู้คน การสร้างตำนานของผู้บริหาร และเส้นบาง ๆ ระหว่างการสังเกตกับการชักจูง แม้ความยาว 174 นาทีจะหนักหนา แต่ผู้เขียนรีวิวมองว่าเนื้อหาและรูปแบบของหนังทำให้มันเป็นหนึ่งในงานที่น่าจดจำที่สุดของปี